ПРАКТИКИ РОЗВИТКУ МІЖКУЛЬТУРНОЇ КОМУНІКАЦІЇ У ПІДГОТОВЦІ ФАХІВЦІВ І ПОТЕНЦІАЛ МУЛЬТИЛІНГВАЛЬНОГО ПІДХОДУ

Ключові слова: міжкультурна комунікація, мультилінгвальний підхід, іншомовна підготовка, професійна підготовка фахівців, трансмовні практики, CLIL, мовний репертуар, цифрові технології, інструменти штучного інтелекту, рефлексивне оцінюванняміжкультурна комунікація, мультилінгвальний підхід, іншомовна підготовка, професійна підготовка фахівців, трансмовні практики, CLIL, мовний репертуар, цифрові технології, інструменти штучного інтелекту, рефлексивне оцінювання

Анотація

У статті розглянуто практики розвитку міжкультурної комунікації у професійній підготовці фахівців та обґрунтовано потенціал мультилінгвального підходу в іншомовній освіті. Актуальність дослідження зумовлена тим, що сучасна професійна діяльність дедалі частіше відбувається в багатомовному й культурно різнорідному середовищі, де фахівець має не лише володіти іноземною мовою, а й уміти інтерпретувати культурні смисли, адаптувати повідомлення до адресата, діяти в умовах мовної асиметрії та відновлювати порозуміння в разі комунікативних труднощів. Метою статті є узагальнення сучасних практик розвитку міжкультурної комунікації у підготовці фахівців та визначення можливостей мультилінгвального підходу для оновлення іншомовної підготовки. Методологічну основу дослідження становлять аналіз наукових джерел, порівняння, систематизація та теоретичне узагальнення. У статті показано, що міжкультурна комунікація не формується лише через засвоєння іншомовної лексики, граматики або типових професійних діалогів. Вона потребує роботи з автентичними матеріалами, професійними кейсами, інтерактивними завданнями, проєктною взаємодією, контентно-мовним інтегрованим навчанням, трансмовними практиками, цифровими ресурсами та рефлексивним оцінюванням. Виокремлено чотири блоки практик: робота з автентичними професійними матеріалами й кейсами; інтерактивні та проєктні практики; CLIL і трансмовні практики; цифрові, AI-підтримані та рефлексивно-оцінювальні практики. Обґрунтовано, що мультилінгвальний підхід дає змогу розглядати рідну мову, іноземну мову, професійну термінологію, міжнародні поняття, цифрові засоби перекладу й комунікації як взаємопов’язані ресурси професійного мислення та міжкультурного порозуміння. Зроблено висновок, що використання мультилінгвального підходу є доцільним для формування мовної гнучкості, культурної чутливості, здатності до медіації та готовності фахівців діяти в багатомовному професійному середовищі.

Посилання

Atobatele, F. A., & Mouboua, P. D. (2024). The dynamics of language shifts in migrant communities: Implications for social integration and cultural preservation. International Journal of Applied Research in Social Sciences. 6(5). Pp. 844–860. DOI: https://doi.org/10.51594/ijarss.v6i5.1106
Athanassopoulos, S., Manoli, P., Gouvi, M., Lavidas, K., & Komis, V. (2023). The use of ChatGPT as a learning tool to improve foreign language writing in a multilingual and multicultural classroom. Advances in Mobile Learning Educational Research. 3(2). DOI: https://doi.org/10.25082/amler.2023.02.009
Burton, J., Wong, W., & Rajendram, S. (2024). Translanguaging for critical multilingual language awareness: preparing teacher candidates to support multilingual learners in classrooms. International Multi-lingual Research Journal. 18(3). Pp. 208–231. DOI: https://doi.org/10.1080/19313152.2024.2327809
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
Chaanpraserta, P., Thomas, J., Mitchelle, S., Silva, R., & Nkosi, N. (2024). Innovative Learning Strategies for Enhancing Student Engagement in Multicultural Classrooms. Journal of Teaching and Learning. 1(1). S. 57–72. DOI: https://doi.org/10.71305/jtl.v1i1.102
Council of Europe. (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment. Companion volume. Council of Europe Publishing.
Coyle, D., Hood, P., & Marsh, D. (2010). CLIL: Content and language integrated learning. Cambridge University Press.
García, O., & Li Wei. (2014). Translanguaging: Language, bilingualism and education. Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1057/9781137385765
Hasumi, T., & Chiu, M.-S. (2024). Technology-enhanced language learning in English language education: Performance analysis, core publications, and emerging trends. Cogent Education. 11(1). DOI: https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2346044
Hosseini, H. M., Fathi, J., Derakhshesh, A., & Mehraein, S. (2022). A model of classroom social climate, foreign language enjoyment, and student engagement among English as a foreign language learners. Frontiers in Psychology, 13. Article 933842. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.933842
Kassymova, G., Tulepova, S., & Bekturova, M. (2023). Perceptions of digital competence in learning and teaching English in the context of online education. Contemporary Educational Technology. 15(1). Article No: ep396. DOI: https://doi.org/10.30935/cedtech/12598
Mouboua, P. D., Atobatele, F. A., & Akintayo, O. T. (2024). Language as a tool for intercultural understanding: Multilingual approaches in global citizenship education. Magna Scientia Advanced Research and Reviews. 11(1). 019-030. DOI: https://doi.org/10.30574/msarr.2024.11.1.0071
Mouboua, P. D., Atobatele, F. A., & Akintayo, O. T. (2024b). Multilingual education and social equity: A comparative study of integration policies in multicultural societies. GSC Advanced Research and Reviews. 19(2). Pp. 032–042. DOI: https://doi.org/10.30574/gscarr.2024.19.2.0165
Namaziandost, E., Behbahani, H. K., & Heydarnejad, T. (2024). Tapping the alphabets of learning-oriented assessment: Self-assessment, classroom climate, mindsets, trait emotional intelligence, and academic engagement are in focus. Language Testing in Asia. 14. Art. 28. DOI: https://doi.org/10.1186/s40468-024-00293-1
Xia, Y., Shin, S.-Y., & Kim, J.-C. (2024). Cross-cultural intelligent language learning system (CILS): Leveraging AI to facilitate language learning strategies in cross-cultural communication. Applied Sciences. 14(13). Article 5651. DOI: https://doi.org/10.3390/app14135651
Yu, H., Guo, Y., Yang, H., Zhang, W., & Dong, Y. (2024). Can ChatGPT revolutionize language learning? Unveiling the power of AI in multilingual education through user insights and pedagogical impact. European Journal of Education. 60. e12749. DOI: https://doi.org/10.1111/ejed.12749
Zeng, J., Ponce, A. R. C., & Li, Y. (2023). English linguistic neo-imperialism in the era of globalization: A conceptual viewpoint. Frontiers in Psychology. 14. Article 1149471. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1149471
Опубліковано
2026-01-16
Як цитувати
Смужаниця, Д. (2026). ПРАКТИКИ РОЗВИТКУ МІЖКУЛЬТУРНОЇ КОМУНІКАЦІЇ У ПІДГОТОВЦІ ФАХІВЦІВ І ПОТЕНЦІАЛ МУЛЬТИЛІНГВАЛЬНОГО ПІДХОДУ. Наукові записки. Серія: Педагогічні науки, (222), 604-610. https://doi.org/10.36550/2415-7988-2026-1-222-604-610